Κατεβάστε το σενάριο

Η απόλεμη αριστεία

  • Δημιουργός: Μαρία Τσούμαρη

  • Βαθμίδα εκπαίδευσης - Τάξη: Β' Γυμνασίου
  • Διδακτικό αντικείμενο: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία
  • Διαθεματικό: Όχι
  • Συνταγμένο σενάριο

Εφαρμογές του σεναρίου

Περίληψη

Το παρόν σενάριο οργανώνεται σε δύο φάσεις και λειτουργεί εν μέρει ανακεφαλαιωτικά όλης της διδασκαλίας της Ιλιάδας, καθώς το συγκεκριμένο επεισόδιο, μαζί με την ακόλουθη ταφή του Έκτορα, αποτελεί το επιστέγασμα του έπους, ολοκληρώνει τη διαγραφή του ήθους των πρωταγωνιστών και αναδεικνύει την αξιολογική κλίμακα της ηρωικής εποχής. Στους μαθητές τίθεται ως πρόβλημα το εξής ερώτημα «Γιατί ο Όμηρος επιλέγει να παρουσιάσει στην τελευταία ραψωδία της Ιλιάδας το νικητή Αχιλλέα να κλαίει μπροστά/μαζί με τον ικέτη αντίπαλο βασιλιά Πρίαμο; Τι θέλει να αναδείξει ο Όμηρος στο ήθος των ηρώων και στο ήθος του έπους γενικότερα; Τι θα άλλαζε αν ο Αχιλλέας δεν εισάκουε την ικεσία του Πριάμου;»
Οι μαθητές χωρισμένοι σε ομάδες καλούνται στην πρώτη φάση να συλλέξουν τις ψηφίδες που αναδεικνύουν τη λειτουργία της ικεσίας του Πριάμου στην οικοδόμηση της «φιλότητας» μεταξύ των δυο αντιπάλων. Ιχνηλατούν το πάθος των ηρώων, συγκρίνουν την ικεσία του Πριάμου στην τελευταία ραψωδία με την ικεσία του Χρύση στην πρώτη ραψωδία του έπους, αναδεικνύουν την απόλεμη «αριστεία» του Πριάμου και την αντίστοιχη του Αχιλλέα, διαγράφουν την ψυχολογία τους, το ρόλο των θεών, ενώ αναζητούν τα κοινά στοιχεία των τριών βασικών πρωταγωνιστών. Τις σχετικές προφορικές εισηγήσεις τους παρουσιάζουν στην ολομέλεια της τάξης συνοδευόμενες από πολυτροπικές παρουσιάσεις και νοητικούς χάρτες. Τέλος δίνουν έναν δικό τους τίτλο ενδεικτικό του νοηματικού φορτίου στην σκηνή της ικεσίας.
Στη δεύτερη φάση οι ομάδες αναδιατάσσονται και καλούνται α) να συγκρίνουν τη σκηνή της ικεσίας όπως αποδίδεται στην κινηματογραφική ταινία «Troy» με την ιλιαδική εκδοχή της β) να συντάξουν μια δική τους εκδοχή για την εξέλιξη της συγκεκριμένης σκηνής και να διαγράψουν τις συνέπειές της (Τι θα γινόταν, αν τα πράγματα δεν εξελίσσονταν έτσι;). Τέλος απαντούν στο αρχικό ερώτημα-πρόβλημα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία επιδιώκεται να συνειδητοποιήσουν τη λειτουργία της ικεσίας του Πριάμου στην οικονομία της Ιλιάδας, το πέρασμα από την εχθρότητα στη φιλότητα, τη νίκη του ανθρωπισμού στο ήθος των ηρώων και του έπους γενικότερα.

Διδακτική Ενότητα→ Β Γυμνασίου
↘ Ιλιάδα
↘ Ω 468-677
Σκεπτικό-Στόχοι→ Γνώσεις για τον κόσμο
↘ Ανθρώπινες σχέσεις-Πόλεμος/Ειρήνη-Ο Ξένος/Άλλος
→ Γνώσεις για τη γλώσσα/λογοτεχνία
↘ Λεξιλόγιο - Σημασιολογία
↘ Πολυσημία
↘ Σχέσεις λέξεων
↘ Λεξική και προτασιακή σημασία
↘ Κειμενικοί τρόποι
↘ Μονοτροπικό
↘ Πολυτροπικό - γνώσεις για τη σημείωση
↘ Κειμενικοί τύποι
↘ Περιγραφή
↘ Αφήγηση
↘ Επιχειρηματολογία
↘ Επική ποίηση
↘ Συγγραφέας
↘ Όμηρος
↘ Γραμματολογικές περίοδοι
↘ Αρχαϊκή εποχή
↘ Τεχνικές/τρόποι γραφής
↘ Σύμβολο
↘ Δραματικότητα
↘ Προοικονομία
→ Γλώσσα και γραμματισμοί
↘ Ψηφιακοί γραμματισμοί
↘ Λειτουργική διάσταση
↘ Κριτική διάσταση
↘ Πρακτικές γραμματισμού
↘ Ανάγνωση
↘ Γραφή
↘ Επικοινωνία
↘ Κειμενικοί τρόποι
↘ Μονοτροπικό
↘ Πολυτροπικό
↘ Προφορικό
↘ Γραπτό
↘ Κειμενικοί τύποι
↘ Περιγραφή
↘ Αφήγηση
↘ Επιχειρηματολογία
↘ Κειμενικά είδη
↘ Σχολιαστικά/επιχειρηματολικά/γνώμης
↘ Ποιήματα/τραγούδια
↘ Ανάγνωση
↘ Ανάγνωση στην ολομέλεια της τάξης
↘ Ανάγνωση κατά ομάδες
↘ Συζήτηση
↘ Παραγωγή κειμένου
↘ Ανάπτυξη ερωτήματος ερμηνείας κειμένου
↘ Δημιουργική γραφή (creative writing)
↘ Πολυτροπικό (ψηφιακό) κείμενο
↘ Προφορικό κείμενο
↘ Συνεργατικό κείμενο
↘ Ακρόαση
↘ Απαγγελία/αφήγηση/ανάγνωση
↘ Πολυτροπικό (ψηφιακό) κείμενο
Χώρος→ Εντός σχολείου
→ Εικονικός χώρος
Χρονική διάρκεια1-6 διδακτικές ώρες
Χρονολογία (από)04/2014
Αξιοποίηση των ΤΠΕ→ Εφαρμογές γραφείου
→ Περιβάλλοντα σχεδιασμού
→ Πλατφόρμες wiki, blog, κλπ
→ Λεξικά, σώματα κειμένων
→ Εργαστήριο υπολογιστών
→ Κεντρική προβολή/παρουσίαση
→ Φορητοί υπολογιστές